Duurzaamheid in het voelen

De emoties angst, woede en verdriet kunnen een chaotisch beleven van het leven geven. In een Filosofie van de emoties wordt de zingevingsvraag van de emoties besproken en hoe met deze om te gaan. Verder worden gevoelens van de geest aangesproken: humor, vreugde, medelijden, berouw, gevoel van het schone, het sublieme en ontroering. Op welke wijze kunnen het schone, de ontroering en het sublieme als gevoelens van de geest ontwikkeld worden?

De emoties.

Het beheer over de emoties als persoonlijk meesterschap, vraagt het vermogen om emoties in ontwikkeling te brengen en deze niet te onderdrukken. Het klassieke onderscheid tussen rationaliteit en emotionaliteit is onwaar. Als je in een filosofie van de emoties analyseert wat een emotie is, dat valt daarbij op dat een emotie denken en zelfs willen in zich draagt. In de angst heb ik een denkvoorstelling over het gevaar dat mij dreigt en ook de negatieve waardering vanuit het denken dat ik niet wil dat gebeuren zal wat ik zie als gevaar. Dit is de denkcomponent in de emotie. Door de negatieve waardering vanuit het denken, wordt de wilscomponent van de emotie gecreëerd. Het willen van de angst – als de angst zonder beheer van het Ik aan zichzelf wordt overgelaten – is de wil om te vluchten. Als dat niet kan – zoals bij hoogtevrees langs een afgrond waar ik juist niet durf te vluchten – dan geeft dit wilsgebaar van de angst mij de beweging om geheel ineen te krimpen. Het is kenmerkend voor een emotie dat ik de gedachte – in dit geval van het gevaar – op mijzelf betrek. Ik voel dan ook die angst aan mijn subject.

Doordat er sprake is van de rationaliteit van de emoties is het in het persoonlijk meesterschap heel goed mogelijk om te denken over de gedachten in de emoties en te onderzoeken of ze objectief en ethisch juist zijn. De gedachten in de emoties kunnen veranderd worden, waardoor ik de emoties in ontwikkeling kan brengen.

Kan angst gemetamorfoseerd geworden tot alleen een gevoelsintuïtie voor gevaar? In de woede is ook een ontwikkeling te gaan; we bespreken op deze dag de woede, de verontwaardiging en de toorn. We beschrijven hoe je tot het wezen van de emoties kunt doordringen en hoe je door middel van de zelfreflectie de emoties in een ethische ontwikkeling kan brengen. Het in beheer nemen van de emoties, maakt ruimte vrij om gevoelens een kans te geven en tot bloei te brengen. De juiste vorm van enthousiasme, medelevendheid of empathie en gepassioneerdheid, geeft overtuigend leiderschap.

Het voelen als waarneming

Emotie heeft een wel of niet verborgen denk- en wilscomponent. Daarnaast is te onderscheiden het voelen als een bijzondere vorm van waarnemen. Als ik een ruimte binnenkom kan ik voelen of daar nog een spanning hangt. Als voelen een vorm van waarnemen is, kun je vragen wat dat het zintuigorgaan van het voelen is. Het zintuigorgaan van het voelen is het subject. Ik voel aan mijzelf de angst of vreugde die de ander heeft. Is het mogelijk dat meerdere mensen tot consensus komen omdat zij alle dezelfde gevoelswaarneming hebben? Is objectief voelen mogelijk?. Als zo het objectieve voelen erkend zou kunnen worden, dan zou het wetenschappelijke onderzoek een enorm gebied van onderzoek erbij kunnen hebben; dan is een wetenschap van de ziel mogelijk. Met het voelen als waarneming kun je je invoelen in iemand, inleven in een situatie. Het voelen zegt vaak veel meer en op een veel dieper niveau van de werkelijkheid wat er gaande is dan de uiterlijke waarneming.